Spamberichten zijn niet alleen irritant, ze zijn ook een van de makkelijkste manieren waarop oplichters contact met u kunnen opnemen. Deze berichten verschijnen uit het niets, zien er verrassend echt uit en proberen u vaak over te halen ergens op te klikken voordat u tijd hebt om na te denken.

Het goede nieuws? U kunt de controle terugpakken. In deze gids leggen we uit waarom deze sms’jes verschijnen, hoe u de meest voorkomende oplichtingstrucs kunt herkennen en welke eenvoudige stappen u vandaag nog kunt nemen om ze te blokkeren en uw persoonsgegevens te beschermen.

Spamberichten zijn momenteel een van de snelst groeiende tactieken om fraude te plegen. De Federal Trade Commission meldde dat consumenten in 2024 voor $ 470 miljoen werden gedupeerd door oplichtings-sms’jes. Dat is een stijging van 26% ten opzichte van de $ 373 miljoen in 2023, en meer dan vijf keer de $ 86 miljoen die in 2020 werd gemeld. En uit een rapport van het U.S. PIRG Education Fund blijkt dat het aantal automatische sms’jes dat naar telefoongebruikers werd gestuurd bijna verdrievoudigd is: van 7 miljard in 2021 tot 19 miljard in 2024.

In deze gids bespreken we de huidige stand van zaken met betrekking tot spamberichten, waarom oplichters zijn overgestapt naar uw telefoon en wat u er vanaf vandaag aan kunt doen.

Belangrijkste punten

  • Het aantal spamberichten neemt snel toe en oplichters doen zich vaak voor als betrouwbare merken om u over te halen ergens op te klikken.
  • De meeste oplichtings-sms’jes volgen een voorspelbaar patroon, zoals valse pakketupdates, nepvacatures of “urgente” waarschuwingen van uw bank. Als u eenmaal weet waar u op moet letten, zijn ze gemakkelijker te herkennen.
  • Oplichters doen zich vaak voor als vertrouwde merken.
  • U hebt wettelijke bescherming, waaronder de nieuwe ACM-regels die ongewenste berichten beperken en u het recht geven om u af te melden door “STOP” te sms’en.
  • Preventie begint met eenvoudige stappen. Schakel ingebouwde telefoonfilters in, activeer de spamblokkeringen die uw provider biedt, rapporteer berichten bij het ACM en klik nooit op onverwachte links.

Waarom krijg ik spamberichten?

Oplichters zijn overgestapt op sms omdat het snel en goedkoop is en ze u rechtstreeks kunnen bereiken, vaak voordat u onraad ruikt. Sms’jes voelen persoonlijk aan en criminelen weten dat u eerder op een sms reageert dan op een e-mail of telefoontje.

Ze weten ook dat dit kanaal werkt. Alleen al in 2024 verloren consumenten 470 miljoen dollar aan oplichtings-sms’jes. Daarmee zijn spamberichten een van de snelst groeiende fraudetactieken van dit moment.

Als u dit soort sms’jes ontvangt, betekent dit niet dat u iets verkeerd hebt gedaan. Oplichters werpen een breed net uit en uw nummer is waarschijnlijk opgedoken in een datalek, een marketinglijst of een automatische nummergenerator. Het doel is simpel: zoveel mogelijk telefoons bereiken en hopen dat iemand klikt.

Zijn spamberichten gevaarlijk?

Ja, maar vooral wanneer u erop reageert. Spamberichten zijn gevaarlijk omdat ze u proberen over te halen op een link te klikken of persoonsgegevens te delen. Sommige berichten proberen malware te installeren, terwijl andere net genoeg gegevens proberen te verzamelen om uw identiteit te stelen.

Het gevaar zit niet in het bericht zelf: het gaat om de interactie met het bericht. Spamberichten kunnen u geen kwaad doen, zolang u ze verwijdert of rapporteert en niet op onverwachte links klikt. U blijft oplichters een stap voor als u deze berichten snel herkent en weet hoe u ze kunt blokkeren of rapporteren.

Waarom oplichters overstappen op sms’en

Oplichters zijn overgestapt op sms omdat ze zo sneller en directer uw aandacht kunnen trekken. In tegenstelling tot e-mail verschijnen sms’jes meteen op uw vergrendelde scherm en de meeste mensen lezen ze binnen enkele seconden. Dit directe contact helpt oplichters druk uit te oefenen voordat u tijd hebt om na te denken of het bericht te beoordelen.

Oplichting via sms is ook sterk toegenomen omdat toezichthouders de wetten voor robocalls hebben aangescherpt, waardoor criminelen een methode met minder barrières zijn gaan zoeken. Dankzij goedkope automatiseringstools en zeer uitgebreide lijsten met gelekte telefoonnummers kost het versturen van duizenden sms’jes bijna niets, terwijl één enkel succesje al enorm veel winst kan opleveren.

De meest voorkomende soorten oplichting via sms

Spamberichten worden steeds geavanceerder, maar ze volgen voorspelbare patronen. En dat betekent dat u ze kunt herkennen en uzelf kunt beschermen. Dit zijn de soorten oplichting via sms die het vaakst voorkomen:

Oplichting met pakketbezorging

U krijgt een sms’je waarin staat dat PostNL, DHL of DPD een probleem met de bezorging heeft, vaak met een trackingnummer dat er echt uitziet. In het bericht staat dat u dringend op een link moet klikken om de bezorging te verzetten of te bevestigen. Deze methode staat bekend als sms-phishing of smishing. Via één grootschalige operatie, die de naam Smishing Triad kreeg, werden in een paar weken tijd wereldwijd circa 100.000 oplichtings-sms’jes per dag verstuurd, die afkomstig leken te zijn van USPS, de Amerikaanse postdienst. Er werden ruim 438.000 unieke creditcardnummers en 50.000 e-mailadressen ingevoerd in 1100 valse domeinen.

Valse vacatures

Deze oplichtingstrucs waarbij thuiswerk en andere betaalde taken worden aangeboden, beloven slachtoffers vaak snelle verdiensten voor eenvoudige klusjes, zoals het beoordelen van restaurants, het testen van apps of het verwerken van betalingen. Mensen die op zoek zijn naar een bijbaantje of werk op afstand, worden uiteindelijk overgehaald om geld te sturen voor niet-bestaand trainingsmateriaal of verwerkingskosten.

Valse waarschuwingen van uw bank of over uw rekening

U ontvangt een sms’je waarin staat dat uw rekening geblokkeerd is, dat uw creditcard gehackt is of dat er verdachte activiteiten zijn gesignaleerd die onmiddellijke verificatie vereisen. Deze berichten zijn erop gericht om paniek te veroorzaken en uw normale gevoel dat er iets niet klopt, te omzeilen.

Hoe oplichters berichten geloofwaardig laten lijken:

Criminelen gebruiken in spamberichten psychologische manipulatietactieken om zich voor te doen als populaire, vertrouwde merken, zoals een grote bank, de belastingdienst, PostNL, een online winkel zoals Amazon of zelfs uw eigen mobiele provider.

Waaraan u oplichtings-sms’jes kunt herkennen:

  • Dringende aansporing: “Uw pakket wordt teruggestuurd tenzij u binnen 24 uur reageert”. De belastingdienst waarschuwt dat ze nooit sms’jes versturen waarin wordt gevraagd om betalingen te doen of persoonsgegevens te verstrekken. In zeer specifieke gevallen stuurt de belastingdienst wel echte sms’jes, maar deze zijn puur informatief of dienen als herinnering.
  • Signalen van autoriteit: In de berichten worden officieel uitziende namen van afzenders, referentienummers en dossiernummers gebruikt.
  • Verkorte URL’s: Oplichters gebruiken Bit.ly, TinyURL of een eigen domein om de naam van de echte website te verbergen.
  • Gespoofde afzender-ID’s: De sms lijkt afkomstig te zijn van een legitiem bedrijf.

Houd dit als vuistregel aan: als een bericht een van de bovenstaande kenmerken vertoont, meld het dan en verwijder het vervolgens. Klik nooit op een link in het bericht.

Wie oplichters het vaakst als doelwit kiezen

Smishing-aanvallen zijn geraffineerde criminele operaties die zich strategisch op specifieke groepen richten. Lees hieronder of u tot een risicogroep behoort.

  • Jongere gebruikers zijn een aantrekkelijk doelwit, omdat zij gewend zijn om alles via hun mobiele telefoon te doen en een interactie via sms misschien niet verdacht vinden.
  • Werkzoekenden en mensen die met losse klussen hun geld verdienen, vormen een groeiende risicogroep, omdat zij vaak sms’jes ontvangen waarin gemakkelijk verdiend geld wordt beloofd.
  • Oudere volwassenen die minder vertrouwd zijn met mobiele beveiligingsprotocollen, zijn een gewild doelwit van oplichting die draait om problemen met accounts en technische ondersteuning. Oplichters profiteren van hun angst om de toegang tot belangrijke accounts te verliezen.
  • Werknemers op het gebied van salarisadministratie, HR en financiën zijn het doelwit van geraffineerdere phishingpogingen, ook wel Business Email Compromise (oplichting via zakelijke e-mail) genoemd. Deze vorm van oplichting is erop gericht om bedrijfsgegevens te stelen of frauduleuze overschrijvingen in gang te zetten.

Wettelijke bescherming tegen spamberichten

In de VS treden federale toezichthouders streng op tegen oplichtings-sms’jes om consumenten beter te beschermen.

FCC pakt robotexts aan

In 2024 droeg de Amerikaanse Federal Communications Commission (FCC) mobiele providers op om sms-berichten te blokkeren van nummers die waarschijnlijk illegaal zijn. Daarnaast heeft de FCC voorgesteld om van “E-mail-naar-sms” (een dienst die een gewoon e-mailbericht automatisch omzet in een sms) een opt-in dienst te maken. Dit houdt in dat “E- mail-naar-sms” alleen nog is toestaan als gebruikers daar zelf expliciet voor kiezen.

De één-op-één toestemmingsregel

Op 27 januari 2025 voerde de FCC de één-op-één toestemmingsregel in. Deze regel zorgt ervoor dat klanten niet door meerdere bedrijven gebeld of ge-sms’t mogen worden als ze zich slechts op één website hebben aangemeld. Met andere woorden, de toestemming geldt uitsluitend voor de website waarop de klant zich heeft aangemeld. Telemarketeers moeten voor sms’jes of telefoontjes afzonderlijk toestemming vragen aan elke verkoper of elk merk.

Uw recht om u op elk moment af te melden

In Nederland zijn bedrijven volgens de Telecommunicatiewet en de AVG verplicht om in commerciële sms-berichten en e-mails een eenvoudige en gratis afmeldmogelijkheid te bieden. Deze verplichting geldt niet voor transactie- of serviceberichten (geen reclame). Dit maakt het voor u gemakkelijker om bezwaar te maken tegen ongewenste marketingberichten en een klacht in te dienen wanneer bedrijven uw afmeldingsverzoek negeren.

Spamberichten stoppen op iPhone of Android.

Lees hieronder wat u meteen kunt doen om spamberichten drastisch te verminderen en uzelf te beschermen tegen smishing-aanvallen.

Schakel de ingebouwde beschermingsfilters van uw telefoon in

Zowel iPhones als Android-telefoons hebben spamfilterfuncties waarvan veel mensen niet weten dat die standaard zijn ingebouwd.

Voor iPhone-gebruikers:

  1. Ga naar Instellingen → Berichten.
  2. Schakel Filter onbekende afzenders in om ongewenste sms’jes van onbekende afzenders naar een aparte lijst te sturen.
  3. Tik onder het bericht op Meld spam als u een spambericht ontvangt.

Voor Android-gebruikers:

  1. Open uw Berichten-app.
  2. Open het ongewenste bericht en tik vervolgens op “Blokkeren” of een soortgelijke optie, afhankelijk van de fabrikant van uw telefoon.

Deze filters leren patronen herkennen en maken verbinding met voortdurend bijgewerkte databases van bekende spambronnen. U kunt af en toe een legitiem bericht van een nieuw contact missen in de gefilterde map, maar u kunt de map met ongewenste berichten regelmatig even controleren.

Gebruik de tools voor spamblokkering van uw provider

Naast de ingebouwde functies van uw apparaat, kunt u de gratis of betaalde diensten voor het blokkeren van spam activeren die uw provider biedt. Ga naar de website of app van uw provider en zoek naar beveiligingsopties zoals:

  • KPN: Bij KPN krijgt u de virusscanner F-Secure en het malwarefilter Veilig browsen gratis bij een internetabonnement.
  • Payinfo: Dit is een gezamenlijk platform van meerdere providers. Payinfo wordt beheerd door de Stichting Gedragscodes Mobiele Diensten (in samenwerking met providers zoals KPN, Odido, Vodafone enzovoort). Via Payinfo kunt u betaalde sms-diensten gratis stoppen, blokkeren of deblokkeren. De gratis versie detecteert, blokkeert en screent spamoproepen en -sms’jes.
  • Ziggo: Ziggo biedt Ziggo Safe Online gratis aan. Gebruikers met een Vodafone-abonnement en Ziggo-internet in huis krijgen een upgrade naar het Safe Online XL-pakket.

Niet alle telefoonbedrijven bieden technologie tegen robocalls of robotexts. Maar u kunt zelf bescherming toevoegen door apps van derden te installeren die uitgebreide mobiele beveiligingsoplossingen bieden, waarbij oplichtingsdetectie wordt gecombineerd met het filteren van frauduleuze sms’jes, e-mails en deepfakevideo’s.

Meld spamberichten bij de ACM

Wanneer miljoenen mensen spam rapporteren, worden er patronen zichtbaar die toezichthouders en providers helpen om frauduleuze campagnes te stoppen. Het werkt als volgt:

  1. Stuur spamberichten naar de ACM.
  2. De ACM doet onderzoek bij veel of ernstige klachten en eventueel worden providers ingelicht.
  3. De Fraudehelpdesk heeft ook samenwerkingsverbanden met banken en soms met providers.
  4. Gebruik de functie voor het melden van ongewenste berichten die op uw telefoon beschikbaar is.

Via deze meervoudige aanpak worden gegevens naar verschillende verdedigingssystemen verstuurd, zodat de overheid, uw provider en uw telefoonfabrikant samen maatregelen kunnen nemen om u en andere consumenten te beschermen.

Klik nooit, verifieer altijd eerst

Dit is uw allerbeste verdediging: behandel ongevraagde sms’jes als verdacht totdat bewezen is dat ze veilig zijn. Klik nooit op links en bel nooit naar nummers in verdachte sms’jes. Ook niet als het bericht er legitiem uitziet. Ook niet als u een pakketje verwacht. Ook niet als uw bank wordt genoemd.

Controleer de sms in plaats daarvan via een vertrouwd communicatiekanaal:

  • Typ het adres van de officiële website van het bedrijf rechtstreeks in uw browser.
  • Gebruik een officiële mobiele app die u zelf hebt gedownload uit een officiële app store.
  • Bel de klantenservice op het nummer dat op uw kaart of op de officiële website staat.
  • Log zelf in bij uw rekening of account zonder op een link in een bericht te klikken.

Legitieme bedrijven zullen u nooit onder druk zetten om meteen te klikken en nooit dreigen met consequenties als u niet op een sms reageert.

Wat te doen als u al hebt geklikt

Blijf kalm en denk na. Als u op een link in een spambericht klikt, hoeft dat geen ramp te zijn, maar u moet wel snel handelen.

Stappen die u onmiddellijk moet nemen

  1. Verbreek de verbinding: Schakel de mobiele of wifi-verbinding uit om een mogelijke overdracht te stoppen.
  2. Voer geen gegevens in: Als u hebt geklikt maar nog niets hebt ingevoerd, stop dan onmiddellijk met wat u aan het doen bent.
  3. Sluit de browser: Sluit of minimaliseer niet alleen dat ene tabblad. Sluit het hele venster en wis de cache van uw browser.
  4. Voer een beveiligingsscan uit: Gebruik de beveiligingssoftware op uw apparaat om op malware te controleren.

Als u persoonsgegevens hebt gedeeld

Voer deze stappen uit als u wachtwoorden, creditcardnummers, burgerservicenummers of andere gevoelige gegevens hebt ingevoerd:

  1. Wijzig wachtwoorden onmiddellijk: Begin met uw e-mail, bankrekeningen en andere accounts die mogelijk zijn blootgesteld en volg daarbij de best practices voor sterke wachtwoorden.
  2. Neem contact op met uw bank: Als u kaartgegevens hebt ingevoerd, belt u meteen uw bank om de kaart te blokkeren en te controleren op frauduleuze betalingen. Als u dit snel meldt, kan uw bank gecompromitteerde kaarten beschermen of vervangen voordat er misbruik van wordt gemaakt.
  3. Stel fraudemeldingen in: Neem contact op met het BKR en eventuele andere kredietbureaus, en verzoek om een fraudemelding op uw dossier.
  4. Schakel tweeledige verificatie in: Tweeledige verificatie of 2FA voegt extra beveiliging toe om aanvallers te stoppen, zelfs als ze uw wachtwoord in handen krijgen.
  5. Controleer uw rekeningen: Controleer de komende weken dagelijks uw bankafschriften, kredietrapporten en rekeningactiviteiten.

Meld het incident

Gebruik de informatie hierboven en meld het incident bij uw provider en de Fraudehelpdesk. Doe ook aangifte bij:

  • Uw plaatselijke politie, vooral als u financieel verlies hebt geleden als gevolg van de oplichting
  • De AFM (Autoriteit Financiële Markten) als het gaat om verdachte financiële instellingen of beleggingsfraude

Nieuwe vormen van oplichting via sms om voor op te passen

Als u op de hoogte bent van nieuwe ontwikkelingen in de oplichting van consumenten, kunt u de oplichters een stap voor blijven. Beveiligingsdeskundigen houden op dit moment het volgende scherp in de gaten.

AI-gestuurde personalisatie

Oplichters maken steeds meer gebruik van kunstmatige intelligentie om hun berichten overtuigender en persoonlijker te maken. Het taalgebruik en de toon zijn goed en bevatten soms zelfs echte informatie over u die is verzameld via datalekken of social media. De FCC maakt zich ook zorgen over AI-gestuurde oplichting waarbij sms’jes worden gecombineerd met deepfake-telefoontjes die precies klinken als de klantenservice van uw bank of een familielid dat in de problemen zit.

Aanvallen via meerdere kanalen

Fraudeurs passen steeds vaker gelaagde social engineering toe door verschillende kanalen te combineren. U kunt bijvoorbeeld een sms ontvangen over de levering van een pakket, gevolgd door een e-mail met trackinggegevens en vervolgens een telefoontje van een “koerier.” Deze gecoördineerde aanvallen zijn moeilijker te herkennen omdat ze geloofwaardiger lijken wanneer meerdere contactmomenten op elkaar aansluiten. Zo wordt u uiteindelijk toch overgehaald om informatie te geven of geld te sturen.

Bescherming op netwerkniveau gaat vooruit

In de VS wordt al gewerkt aan sms-authenticatie en geavanceerdere sms-blokkering met behulp van patroonanalyse. Wanneer de verdediging op netwerkniveau beter wordt, zullen we in de toekomst mogelijk minder spamberichten ontvangen.

Conclusie

De consument wordt steeds beter beschermd dankzij nieuwe wetten en regels, maar u beschikt nu ook zelf over de kennis om deze aanvallen te herkennen, te blokkeren en te melden. Elke keer dat u een filter inschakelt, een spambericht meldt of een bericht verifieert voordat u klikt, maakt u het oplichters lastiger en helpt u aanbieders en regelgevende instanties om complete criminele operaties een halt toe te roepen.

Uitgebreide beveiligingssoftware voegt cruciale beschermingslagen toe die op de achtergrond functies voor bescherming tegen spamberichten en veilig surfen integreren. Zo wordt u gewaarschuwd voor kwaadaardige links net voordat u erop klikt. Bekijk de informatie en start vandaag nog met uw online bescherming.